psychiatrie

image_pdfimage_print

Salve Mater

Dit omvangrijke, neotraditioneel ensemble werd opgericht halverwege de jaren 1920 als neuro-psychiatrische kliniek Salve Mater en bestaat uit diverse paviljoenen verspreid in het noordelijke deel van het oorspronkelijke kasteelpark. De paviljoenen zijn van elkaar gescheiden door een rechtlijnig drevenpatroon, als overblijfsel van de 19de-eeuwse aanleg rondom het Kasteel de Spoelberch. Nadat Karel de Spoelberch in 1907 zonder afstammelingen overleed, kwam het kasteel met het park in 1915 in het bezit van de Leuvense universiteit. Die gaf het in erfpacht aan de Zusters van Liefde om er een ‘zinneloozengesticht’ in te richten. De kliniek ging deel uitmaken van het UZ Leuven als Universitair Psychiatrisch Centrum, tot alle afdelingen eind jaren 1990 verspreid werden over andere ziekenhuizen. Het laatste paviljoen werd in 2007 ontruimd. De paviljoenen vertonen meestal een grosso modo H-vormige plattegrond. Het zijn functionele bakstenen constructies van twee à drie bouwlagen onder overwegend pannen zadel- en schilddaken.

Het complex wordt momenteel grondig gerenoveerd en omgevormd tot een site voor wonen en werken. Enkele paviljoenen werden reeds voltooid en worden al bewoond. Dit paviljoen, Sint-Cecile, is het laatste gebouw dat nog in een mooie staat van verval verkeert.

 


 

Shutter Island

De eerste urbextrip van 2017 was een solotripje naar dit Shutter Island, ook wel bekend als Lost Asylum. In het begin van de jaren ’20 van de vorige eeuw was er in deze regio een tekort aan voorzieningen voor mannelijke psychiatrische patiënten. In samenspraak met de nabijgelegen universiteit gingen de Broeders van Liefde actief op zoek naar een terrein voor de oprichting van een nieuw psychiatrisch centrum. In 1928 kocht de orde een gunstig gelegen hoeve met bijhorende landerijen op en slechts luttele maanden later werden de bouwwerken aangevangen. De instelling voor ruim 800 psychiatrische opende officieel in 1932. Het complex, een symmetrisch geheel van gebouwen en paviljoenen met bijhorende gronden heeft momenteel een totale oppervlakte van ruim 64 hectare. Over de rol en de functie van het verlaten paviljoen in het geheel van de instelling valt weinig te achterhalen. Uit wat zich nog in het gebouw bevindt lijkt het aannemelijk dat het gebouw voornamelijk dienst deed als ontspanningsruimte.

Na mijn bezoek kwam ik er achter dat er nog een tweede, identiek gebouw is op dezelfde site. Enkele weken later, in het langsrijden, heb ik ook dit tweede gebouw even een bezoekje gebracht. Jammer genoeg al wat laat op de dag, tegen valavond. De laatste 3 foto’s zijn van dat bezoek aan het tweelinggebouw…

 

 

Scroll Up