kasteel

Chateau des Livres

Dit “chateau” is niet de bekendste bezienswaardigheid in de omgeving. Een paar honderd meter verderop is er immers een bekende middeleeuwse waterburcht, waar veel over geschreven is, maar van de achtergrond van dit gebouw kon ik hoegenaamd niets terugvinden. Het is dan ook niet echt een “chateau”, maar eerder een landhuis. Het lijkt er op dat het een tot vakantieverblijf omgebouwde herenhoeve is. De meest in het oog springende ruimte in het gebouw, is een zitkamer annex bibliotheek die opvallend hemelsblauw werd geschilderd. Het is omwille van deze ruimte dat velen er de naam “Chateau Bleu” aan gaven. Mij persoonlijk viel eerder de massale aanwezigheid van boeken op. Er is geen kamer in het gebouw, waar je geen boeken vindt. Boeken over de meest uiteenlopende onderwerpen, van klassieke literatuur, over kunst en wetenschappen, tot meer technische boeken. Ik verkies daarom de naam “Chateau des Livres”. Hoewel het chateau er op het eerste zicht nog redelijk intact uit lijkt te zien, heeft het verval zich er al flink ingezet. Het is duidelijk dat hier al jaren niemand meer geweest is, buiten de vele urban explorers dan…
 


 

Chateau Verdure

Over dit charmante kasteeltje, gelegen in de chique buitenwijken van een wereldstad, valt niets van geschiedenis of achtergrond te achterhalen. Aan de slechte staat van het gebouw te zien, staat het al vele jaren leeg. Op de verdieping raak je nog net tot bovenaan de prachtige marmeren trap, maar de rest is al ingestort, of staat op het punt om dat te doen. Te gevaarlijk alleszins om er nog enigszins veilig rond te kunnen lopen. Jammer genoeg is het kasteeltje niet gespaard gebleven van vandalisme. Grafitti spuitende idioten hebben er lelijk huisgehouden. Toch nog bijzonder mooi om te zien, met name de inkomhal met de marmeren trap en de ontbindende piano.

 

 

Chateau Pentagon

Op de mooie vleugelpiano na, was dit prachtige chateau zo goed als volledig leeg. Hier en daar nog mooie details, zoals de badkamer en de trappen. Het gebouw heeft duidelijk een opfrisbeurt nodig, maar van ernstig verval is er duidelijk (nog) geen sprake. Het kasteeltje kreeg de naam Chateau Pentagon omwille van de bijzondere plattegrond van het gebouw. Over de geschiedenis ervan heb ik jammer genoeg niets kunnen terugvinden…

 

 

Return of the King

Dit kasteel van de tweede helft van de 18de eeuw, behoorde oorspronkelijk toe aan een adellijke familie. Later werd het verkocht aan een rijke zakenman. Begin jaren 1990 brak er brand uit en werd het kasteel herleid tot het karkas dat vandaag overblijft. Maar wàt een karkas! Ondertussen werd het al voor een groot stuk terug ingenomen door de natuur. Enkele mooie trappen en haarden herinneren nog aan de grandeur die het kasteel ooit moet gekend hebben…

 

 

Chateau Cinderella

Ik ben er (nog) niet in geslaagd de geschiedenis van dit charmante kasteel te achterhalen, buiten het feit dat de recentste activiteit die er plaatsvond de uitbating van een restaurant met enige standing was. Het restaurant ging al vele jaren geleden op de fles en het mooie kasteel staat sindsdien te verkommeren. Niet dat er geen interesse is, maar potentiële investeerders botsen telkens weer op een solide muur van reglementitis inzake stedenbouw en ruimtelijke ordening…

 


 

Keeping up Appearances

Informatie over dit kasteeltje is schaars. Het neoclassicistisch hoofdgebouw met Italiaanse invloeden dateert van de tweede helft van de 19de eeuw en zou naar verluidt tijdens de Eerste Wereldoorlog dienst gedaan hebben als Hauptkommandantur. In recentere tijden werd het hoofdgebouw uitgebreid met een aanbouw, wellicht naar aanleiding van de intentie om het kasteel om te bouwen tot hotel en restaurant. Het hotel met restaurant genoot lange tijd naam en faam, maar ontsnapte uiteindelijk niet aan de crisis en moest in 2009 de boeken neerleggen. Twee jaar later werd de zaak heropend in een nieuw jasje, met een nieuw concept: de hotelkamers maakten plaats van conferentie- en vergaderruimten en de keuken werd voorzien van chefs met ronkende namen. In 2014 liep het echter opnieuw mis en sloot de sterrenzaak opnieuw en definitief de deuren…

 

 

Chateau Jumanji

Volgens oude archiefstukken werd het domein waarop het huidige Chateau Jumanji zich bevindt in 1575 verkocht uit de eigendommen van een nabijgelegen begijnhof aan een adellijke dame. Begin jaren 1880 werd het oude kasteel gesloopt en werd met de stenen van de afbraak het huidige landhuis gebouwd. Het werd een sober, gepleisterd en geschilderd landhuis in neoclassicistische stijl op vierkante plattegrond op een plint van gerecupereerde natuursteen. Omstreeks 1910 werd aan de oostelijke gevel een merkwaardige wintertuin opgetrokken uit baksteen maar volledig bekleed met een grijze cementering en gedecoreerd met imitatieboomstammen en rotswerk. Aan de voorzijde, trap tussen de kunstrotsblokken leidend naar het terras met leuningen in imitatietakken. Klimplanten geven het geheel een zeer natuurgetrouwe indruk. De wintertuin werd gebouwd door een firma die zich specialiseerde in kunstmatige rotsen, grotten en aquariums. Het uiterst merkwaardig interieur werd volledig uitgewerkt als kunstmatige grot met kenmerkende stalactieten en stalagmieten, holen waarin planten groeien, sokkels met beelden, ingewerkte spiegels die de ruimtewerking nog moeten vergroten.  Omstreeks 1950 werd de bepleistering van het hoofdgebouw weggehaald, waardoor het kasteeltje zijn huidig uitzicht kreeg. Het goed werd in 2002 beschermd als monument.

 

 

Chateau Hildinc

Deze kasteelruïne is – volgens geschiedkundige bronnen – samen met het Antwerpse Steen een van de oudste gebouwen in de provincie Antwerpen. De geschiedenis ervan gaat terug tot de verre middeleeuwen. In de twaalfde eeuw was het domein eigendom van gebroeders H., de toenmalige heren van de regio. Van halverwege de 14de eeuw tot de Franse Revolutie werd het domein eigendom van een abdij, die het kasteel uitbouwde tot een prachtig domein. Het werd in die tijd gebruikt als residentie van de rentmeester van de abdijgoederen en de abten en hun gevolg wanneer ze op reis gingen. Vanaf het einde van de 16de eeuw werd het kasteel ook in gebruik genomen als pastorie. Na de Franse Revolutie werd het kasteel in beslag genomen en verkocht aan een particulier, die het een groot deel van het kasteel liet slopen. Eind 19de eeuw werd het goed opnieuw verkocht aan een plaatselijke industrieel, die het kasteel de naam gaf die het tot op vandaag nog steeds draagt. Na het faillissement van zijn bedrijf, werd het kasteel aangekocht door de gemeente en werd het park opengesteld voor het publiek.

 


 

Chateau Hohner

De oorspronkelijke eigenaar van Chateau Hohner, een Brusselse ingenieur, was een man met een plan. Hij kocht het 45ha grote braakliggende terrein van de gemeente en had de ambitie om de tot dan toe dorre heidegronden vruchtbaar te maken. Midden in het gigantische terrein bouwde hij tussen 1882 en 1886 het kasteel in eclectische stijl. In de koopovereenkomst met de gemeente werd voorzien dat bij niet slagen van het opzet, het domein grotendeels gereserveerd zou blijven als bouwgrond. Dat bleek al snel een verstandige zet te zijn. Omstreeks de eeuwwisseling werd het kasteel verkocht aan een ondernemer die er vervolgens een stoommelkerij en stoommolen inrichtte. Na de stopzetting van die bedrijvigheid omstreeks 1960 werd het goed verkocht en werd het volledig verkaveld. Het merkwaardige kasteel, bestaande uit een hoge dominante constructie aan wat oorspronkelijk de voorzijde was en een lager aangebouwde lange vleugel werd vervolgens opgedeeld in twee delen. Het hoofdgebouw werd bewoond door de familie zelf, terwijl de lagere aanbouw opgevat werd als conciërgewoning. Over de laatste bewoner valt weinig informatie terug te vinden. Het lijkt aannemelijk dat het om een garagist gaat, afgaande op de vele autowrakken- en onderdelen die over het hele domein en kasteel verspreid terug te vinden zijn…

 


 

Chateau de Brumagne

Dit kasteel werd gebouwd in de helft van de 18de eeuw in classicistische stijl. Deze stijl wordt onder meer gekenmerkt door een eerdere sobere uitstraling aan de buitenzijde, die gecompenseerd wordt door de geraffineerde afwerking aan de binnenzijde. Een verwoestende brand in 2001 vernielde veel van deze afwerking. De eiken lambrisering in verschillende kamers werd volledig door het vuur verteerd en de muurschilderingen van Piat Sauvage werden weggespoeld door het bluswater. Het prachtige, gedetailleerde stucwerk van de befaamde gebroeders Moretti, dat in 1760 werd aangebracht is op vele plaatsen nog zichtbaar onder de sporen van de brand. Het kasteel, dat eigendom was van een aantal ronkende namen uit de Belgische politieke geschiedenis, was een geliefkoosde verblijfplaats voor Koning Albert I en zijn echtgenote Koningin Elisabeth. Tussen de twee wereldoorlogen in verbleven ze meermaals in het kasteel. De koning, die een gepassioneerd bergbeklimmer was, verongelukte trouwens in 1934 niet ver van dit kasteel vandaan.

 

 

Chateau VP

Wanneer de eerste burcht op deze plaats gebouwd werd valt niet meer te achterhalen. De eerste verwijzingen ernaar gaan alleszins terug tot 1139. De burcht maakte in de loop van zijn vroege geschiedenis meermaals het voorwerp uit van politieke conflicten. Tijdens een van deze conflicten werd het gebouw in 1452 volledig verwoest. Het goed kende door vererving verschillende opeenvolgende eigenaars, maar het zou ruim 100 jaar duren vooraleer het kasteel terug werd opgebouwd, toen de heerlijkheid in handen kwam van de familie de Mastaing in 1563. Tegen het einde van de 16de eeuw werd het kasteel verkocht aan de familie de Preudhomme uit Rijsel, die meerdere verbouwingen liet uitvoeren aan het kasteel en die ook het park rond het kasteel liet aanleggen. De laatste grondige verbouwing vond plaats in 1872-1875, nadat het goed werd aangekocht door baron Victor Pycke de Peteghem. De derde bouwlaag werd geïntegreerd in een hoger dak, het interieur en de tuin werden grondig aangepakt. Er zijn nog nauwelijks elementen aanwezig die dateren van voor 1872. De kasteeltuin werd opnieuw grondig aangepakt. De grootste nieuwigheid in de tuin is de bouw van een grote hondenkennel in 1881. De nieuwe eigenaren waren immers zeer gedreven jagers. Het hondenhok werd verwarmd door een bakoven, die zich aan de andere kant van de grote, ronde hondenkennel bevond. De laatste afstammeling, barones en burgemeester Ines Pycke de Peteghem schonk in 1951 het volledige domein aan het Nationaal Werk der Katholieke Schoolkolonies. Deze organisatie organiseerde er onder meer vakantieverblijven. Het kasteel van Poeke werd op 13 oktober 1943 als monument beschermd, terwijl het domein sedert 1 maart 1978 als landschap is beschermd.

 


 

Shepherd Castle

Een prachtig en mooi bewaard kasteel, met heerlijke ruimtes, haarden, vloeren, trappen,… Om deze locatie zo goed en zo lang mogelijk te beschermen, wordt er geen verdere informatie vrijgegeven.

 


 

La Colonie

De geschiedenis van deze instelling gaat terug tot de tijd van Napoleon, die het kasteel waarin dit ‘gesticht’ gevestigd was tot nieuwe vestigingsplaats van de “bedelaarskolonie” van het toenmalige departement benoemde. Zo’n kolonie ving mensen op die op straat leefden, zonder middelen van bestaan. In 1826 zaten in de kolonie 236 mensen, van wie de meesten niet in staat waren om op het land te werken. Ze waren ‘blind, zinneloos, lam, mismaakt, doof, uitgeput, of ze hadden tering, vallende ziekte of braakten bloed’. De kolonie was een dorp in het dorp: alle nodige ambachten waren er. Er was een boerderij en er was zelfs een eigen brandweer. Vanaf 1920 werd de instelling omgevormd tot een Rijkskrankzinnigengesticht, dat als een zelfstandige gemeenschap bleef functioneren. Er vond even later een ingrijpende verbouwing plaats met het oog op de nieuwe verplegingsnoden. Het gesticht diende voor minder zware gevallen. Van veel behandeling was er niet veel sprake. Halverwege de jaren 1960 geraakte de instelling overbevolkt en werd er overgegaan tot de bouw van een nieuw complex. De verhuis startte vanaf halverwege de jaren ’70 en duurde tot het einde van de jaren ’80. Een deel van de gebouwen die sindsdien leeg stonden, kregen inmiddels een nieuwe bestemming. Aan het kasteel worden momenteel renovatiewerken uitgevoerd. Het gesticht zelf werd nog niet onder handen genomen en vertoont dan ook prachtige tekenen van verval. Op het moment van mijn bezoek, was het vervallen gebouw net gebruikt geweest voor een huwelijk en waren er nog wat van de versieringen te zien, hetgeen toch wel aparte beelden oplevert…

 


 

Chateau Rochendaal

Het neoclassicitische kasteel Rochendaal werd gebouwd in 1881 in opdracht van de toenmalige burgemeester van een nabijgelegen stadje. Het wit bepleisterde bakstenen gebouw heeft drie bouwlagen en een torentje van vier bouwlagen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het kasteel met het omliggende domein bezet door het Duitse leger om het Fliegerdorf van de Nachtjagd (de nachtpiloten van de Luftwaffe) op te richten. Na de bevrijding behield het domein zijn militaire bestemming en vond het Amerikaanse leger er een luxueus onderkomen. Later werd het een opleidingsinstituut van de Belgische Luchtmacht, dat in 1996 gesloten werd. Het domein bleef echter militair domein, waar militaire oefeningen met hondenpatrouilles werden en worden gehouden. Een gedeelte van het domein werd en wordt tevens gebruikt als opvangcentrum voor asielzoekers. In 2012 werd bekendgemaakt dat het 16 ha grote domein militair domein zou omgevormd worden tot een woonproject met 300 woningen. Het kasteel zelf zou worden gerestaureerd. Op 13 september 2017 brak er echter opnieuw brand uit en werd het kasteel volledig vernield.

 

 

Chateau des Muscles

De geschiedenis van dit grotendeels in neo-traditionele stijl opgetrokken kasteel gaat terug tot de 13de eeuw. Het domein, dat voornamelijk als buitenverblijf gebruikt werd, was achtereenvolgens eigendom van verschillende adellijke families, waaronder de familie de Ligne, die er tot laat in de 15de eeuw eigenaar van was. Halverwege de 19de eeuw kocht de religieuze orde der Bernardines het kasteel en vormde het om tot een klooster en pensionaat door er vleugels aan te laten bouwen die dienst moesten doen als klaslokalen en kloostervertrekken. De zusters zijn ook verantwoordelijk voor de aanbouw van de imposante neogotische kapel, die opgericht werd in 1901-1902. Na het vertrek van de kloosterzusters werd he complex in de jaren 1960 verkocht aan een commercieel bedrijf, dat er tot vandaag nog steeds eigenaar van is… Door de talrijke aanbouwen in de loop der tijd is het geheel uitgegroeid tot een gigantisch complex, dat vreemd genoeg – buiten enkele fraaie ruimten, zoals de gekende balzaal met kroonluchter – niet echt veel te bieden had.

 

 

Chateau Urbanus

De vroegste vermelding van dit kasteeldomein dateert van halverwege de 16de eeuw, maar van dit oorspronkelijke kasteel en bijhorende kapel zijn geen resten bewaard gebleven. Het huidige kasteel met bijhorend domein zijn voor het eerst te zien op een plan uit het midden van de 18de eeuw. Vanaf het midden van de 18e eeuw kwam het landgoed in handen van een adellijke familie van baronnen, die als bouwheer van het huidige kasteel gezien wordt. Een andere familie van baronnen werd via huwelijk eigenaar van het domein en bleef het bewonen tot vlak na de eerste wereldoorlog. Na de WOI kocht een rijke landbouwer het kasteel met bijhorend domein op en verhuurde het als pachthof. Tijdens de Tweede Wereldoorlog deed het gebouw even dienst als tijdelijke verblijfplaats voor soldaten. Een aantal jaren na de oorlog kreeg het goed zijn huidige bestemming van recreatiedomein. Vandaag is het domein nog steeds eigendom van een telg van de landbouwersfamilie. Het kasteel zelf heeft een andere eigenaar en staat al enkele jaren leeg. Een aanzet om het kasteel te renoveren blijkt uit de inhoud van het gebouw. De nieuwe ramen liggen in het gebouw te wachten om geplaatst te worden, maar verzamelden ondertussen zelf ook a een flinke laag stof. Wellicht werden de renovatiewerken stilgelegd vanwege financiële problemen… Buiten de traphal en de spectaculaire zeshoekige inkomtoren met trompe-l’oeil muurschilderingen met zuilenrijen, viel er relatief weinig te fotograferen.

 

 

Chateau Arcade

Het centrale en oudste gedeelte van Chateau Arcade werd gebouwd tussen 1820 en 1825 door een edelman die zijn hele volwassen leven op hoog niveau politiek actief was. In 1815 huwde hij een dochter van de familie die het landgoed, waarin het kasteel zich situeert, bezat. Het landgoed was al sinds 1440 in handen van de heer van de voormalige heerlijkheid, maar van de vroegere pracht en praal bleef niets meer over dan een motte met een woning en een schuur. Het oorspronkelijke kasteel met 5 traveeën en een middenrisaliet werd opgetrokken in neoclassicistische stijl. Binnenin vindt men nog mooie schouwen en mooi stukwerk aan de zolderingen. In 1850 werd wat nog overbleef van de hoeve afgebroken en werden de twee zijvleugels aangebouwd aan het centrale gedeelte. De zijvleugels in hoefijzervorm eindigen telkens op een vierkantig paviljoen.

Achter het kasteel ligt een Engelse tuin met twee vijvers. Langs de rand van het park staat ook nog een ijskelder met koepelgewelf, de vroegere “koelkast” van het kasteel, waarin momenteel een vleermuizenkolonie huist. Sinds 1965 tot voor kort deed het kasteel dienst als rust- en verzorgingstehuis.

 

 

Château Alcohol

Dit ‘château’ is niet echt een kasteel, maar eerder een kasteelachtig herenhuis. De oorsprong van het huis is niet bekend. Er wordt voor het eerst melding gedaan van het bestaan ervan in 1310. Het huis werd in de jaren 1660 in paviljoenstijl herbouwd uit een voormalige kasteelboerderij. Het complex bestaat uit een herenhuis met schuren en opslagruimtes, en een noordwestelijk gelegen voorburcht. De westelijk georiënteerde gevel wordt gekenmerkt door twee hoekrisalieten, afgedekt met schilddaken, die aan het begin van de 20ste eeuw, na een brand werden aangebracht. Op het domein bevinden zich verder ook een viervleugelige voorburcht met schuren en opslagruimtes uit de 18de  en 19de eeuw; een watermolen, die reeds in 1370 vermeld werd; een van de weinige overgebleven vroeg-19de-eeuwse duiventorens. In het noordelijke gedeelte van het park bevindt zich een grafkelder als onderdeel van een privékerkhof van de adellijke familie die vanaf de 19de eeuw het goed in bezit had. De laatste afstammelinge van deze familie bewoonde het herenhuis tot aan haar overlijden in 2007. Sindsdien staat het gebouw leeg. Zo goed als al het meubilair werd uit het huis verwijderd. Enkel de inpandige kapel, die in 1666 werd ingericht en ingewijd door de bisschop van een nabijgelegen bisdom, is intact gebleven.

 

 

Chateau Nottebohm

Het kasteel, gebouwd als buitenverblijf voor het gezin Nottebohm, werd tot 1943 regelmatig gebruikt. De familie Nottebohm was een vooraanstaande familie, gekend omwille van talrijke initiatieven in de zorgverlening. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het kasteel door het Duitse leger in gebruik genomen. Na de oorlog kwam de familie er slechts sporadisch op vakantie. In de jaren 1950 werd het kasteel verhuurd als hotel en restaurant. Nadien stond het voornamelijk leeg. In de jaren 1980 werd het te koop gesteld, zonder resultaat. Jarenlange leegstand zorgde voor een verwaarloosde toestand van het exterieur en een grotendeels verdwenen interieur.

Het kasteeldomein Nottebohm bestaat uit een domein van meer dan 58 ha groot. Het centraal gelegen kasteel, een typisch voorbeeld van een begin-20ste-eeuws buitenhuis in de bosrijke gebieden rondom de stad, werd gebouwd in 1908 door Ferdinand Otto Nottebohm. Er werd voor een pittoreske, eclectische bouwstijl gekozen, met elementen uit de neo-Vlaamse renaissance, de traditionele bak- en zandsteenstijl en de cottagestijl. Architect Ernest Pelgrims tekende de plannen. De vier gevels zijn afwisselend en grillig vormgegeven. Het interieur van de woning is sterk verwaarloosd en bijna volledig vernield.

 

 

Chateau Miranda

De bouw van dit neogotische kasteel – één van de zeldzame exemplaren in België – begon in 1866 en werd pas in 1907 volledig voltooid. Het werd ontworpen door de Engelse architect Edward Milner, die stierf voor de voltooiing van het gebouw. Het kasteel heeft verschillende functies gehad en staat ook wel bekend als Home de Noisy. Dat laatste was de naam toen het als weeshuis diende.

Het kasteel heeft een karakteristieke, 56 meter hoge centrale klokkentoren, omringd door vele andere torentjes. Rechts van het kasteel bevinden zich de voormalige paardenstallen.

Het gebouw, dat lang dienst deed als toeristische verblijfplaats voor groepen kinderen en jongeren, werd definitief verlaten in 1991 en raakte al snel in verval. Het werd een uitgelezen oord voor urban explorers en wordt door velen onder hen gezien als de “moeder van alle urbex-kastelen”. Eind oktober 2016 begon na lang dralen de sloop van het kasteel… Ik bezocht het kasteel twee maal. De eerste maal slechts gewapend met de iPhone (hiervan zitten enkele beelden in de reportage). Enkele weken later keerde ik terug met camera en statief.

 

 

Scroll Up