glas-in-lood

Byzantium

De economische expansie in de eerste helft van de 19de eeuw en in het bijzonder de aanleg van een nieuw spoorlijn, gaf aanleiding tot een spectaculaire bevolkingsaangroei in deze buurt. De parochiekapel, waar tot dan toe de erediensten voor deze parochie gehouden werden, werd al snel te klein voor de 18.000 zielen tellende parochie. Er was nood aan een nieuwe, ruime kerk. De toenmalige stadsarchitect tekende de plannen, maar na onenigheid over de stabiliteit werden ze onder vereenvoudigde vorm uitgevoerd door de bouwmeester. Halverwege de jaren 1850 gingen de werken van start. Dertien jaar later werd de kerk ingewijd, ook al was ze op dat ogenblik onafgewerkt en zou ze dat ook blijven. De toren die de kerk aan de westzijde moest bekronen, kwam er nooit.

De stijl van de kerk, de zogenaamde rundbogenstil, is eclectisch met een dominantie van romaanse en gotische elementen. De rondboogvensters hebben de romaanse vormentaal en de gotische maaswerkversiering. Baanbrekend in de kerkelijke architectuur is het gebruik van gietijzer voor de hoofdribben en de driepasbogen. De grootste innovatie hierin is de dakoverspanning met twee ijzeren Polonceauspanten, per travee. Dit kapspant is opgebouwd uit twee onderspannen driehoekige liggers, die verbonden zijn door een trekstaaf. Het interieur is eveneens overwegend neoromaans met neogotische versieringselementen. De monumentale muurschilderingen, die meer tijd in beslag namen dan de bouw van de kerk zelf, geven aan het geheel een oosters-Byzantijnse sfeer.

 

Alien Church

Het dorpje waarin deze bijzondere kerk zich bevindt, werd tijdens de Eerste Wereldoorlog volledig verwoest en zou in eerste instantie niet opnieuw opgebouwd worden. Dank zij de vasthoudendheid van de inwoners, die er een hechte gemeenschap vormden, kwamen de autoriteiten terug op deze beslissing en werd de wederopbouw van het dorpje alsnog mogelijk gemaakt. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het dorpje echter opnieuw getroffen door het noodlot… Toch werd ook deze keer werk gemaakt van de wederopbouw. De kerk werd ontworpen door architect MQ. Het gebouw werd volledig opgetrokken in gewapend beton en heeft geen zichtbare muren, maar lijkt te bestaan uit den dakconstructie die doorloopt tot op de grond. Zowat de hele constructie werd doorboord door vierkante openingen, die bekleed werden met glas-in-lood-ramen in groene en paarse tinten, hetgeen een bijzondere en kleurrijke lichtinval oplevert…

 

 

Chapelle de Bresillac

Chapelle de Bresillac is de kapel van een college, gebouwd in 1887 op de plek van het oorspronkelijke heiligdom, waar volgens de overlevering in augustus 470 op miraculeuze wijze een bron ontsprong om de dorst te lessen van de heilige Geneviève en haar compagnon Celine, die daar tijdens hun reis verpozing zochten. In 1177 werd er rondom de bron een priorij van kanunniken van Sint Augustinus gesticht, die in 1637 werd overgenomen door de Oratorianen, die er het college stichtten. De 19de eeuwse kapel heeft een langwerpig plan, afgesloten door een veelhoekig koor. Vooral de adembenemende glas-in-lood-ramen, die onder meer het wedervaren van de heilige Geneviève en de heilige Celine uitbeelden, springen onmiddellijk in het oog. De kapel zelf bevindt zich op het tweede niveau van het gebouw. Toen het college in 2012 de deuren sloot, raakte uiteraard ook de kapel in onbruik.

 


 

Eglise des Causes Désespérés

De “kerk van de wanhopige gevallen” is een bijzonder toepasselijk gekozen naam voor deze gedesaffecteerde kerk. Het voor deze kleine gemeenschap eens zo belangrijke gebouw bevindt zich in een wel zeer lamentabele toestand. Niet voor niets werd ze door de brandweer ontoegankelijk verklaard. Je hebt er het gevoel dat je op ieder gegeven moment wat willekeurige brokstukken op je hoofd zou kunnen krijgen. Al sinds 2010 gaan er geruchten dat ze zou gesloopt worden, maar medio 2018 staat ze er nog steeds te verkommeren. De kerk werd in Romaanse stijl gebouwd in 1921 voor de steeds toenemende mijnwerkerspopulatie, voornamelijk afkomstig uit Vlaanderen.

 


 

Green World

Deze grote boerderij is een van de bouwwerken in een park rond een kasteel, en omvat onder meer het huis van de conciërge. Het bevindt zich in het kasteeldomein, ten noordoosten van het kasteel. De boerderij bestaat uit verankerde bakstenen gebouwen onder zadeldaken (decoratieve rode en zwarte Vlaamse tegels), opgesteld rondom een ​​binnenplaats. De boerderij dateert grotendeels van het vierde kwart van de 19e eeuw. De zuidvleugel wordt gevormd door een prachtige serre en volière, nu overwoekerd door onkruid, wat aanleiding gaf tot het pseudoniem ‘Green World’. De kapel die werd toegevoegd aan de noordvleugel is veel recenter.

De laatste foto is een binnenaanzicht van de afzonderlijke kapel in het bos ten zuiden van de boerderij. Dit was oorspronkelijk de ijskelder. Het gebouwtje dateert eveneens van het vierde kwart van de 19e eeuw en werd begin jaren negentig opgericht als boskapel. Het achthoekige paviljoen van baksteen en knoestig hout staat op een sokkel van lokale ijzerzandsteen. Het bepleisterde interieur bevat gerecycleerde neogotische hoogreliëfs van een West-Vlaamse abdij. De glas-in-loodramen werden gerecupereerd uit een niet-gespecificeerde afgebroken Waalse kerk.

 

 

Church of Raven

Deze neoromaanse kerk werd ontworpen door een Gentse architect volgens een basilica-plan (hoog middenschip met lagere zijbeuken). Het middenschip heeft een opmerkelijk plat, met houten panelen beklede plafond. Eveneens typerend voor de (neo)romaanse bouwstijl is het koor dat uitmondt in een apsis met een cul-de-four (gewelf in de vorm van een halve koepel). De muren van het middenschip rusten op arcades die afwisselend rusten op sterke pilaren en kolommen met kapitelen. De toren is zijdelings ingeplant tegen de westelijke gevel. De groenige zandsteen van Dolhain legt mee de nadruk op de soberheid en het Romaanse karakter van dit heiligdom, gebouwd tussen 1906 en 1907.

Op een zondagochtend in augustus 2015 moest de brandweer in allerijl uitrukken omdat de hele klokkentoren in lichterlaaie stond. De brand bleek te zijn veroorzaakt door koperdieven, die bezig waren het koper in de bekabeling van de toren te stelen. De kerk stond op dat ogenblik al enkele jaren leeg. Door de ontoegankelijkheid van de toren duurde het verscheidene uren voor de brandweer de vlammen meester was. De schade was aanzienlijk. Aangezien de kerk geen beschermd karakter heeft, lijkt het quasi onvermijdelijk dat ze in de nabije toekomst volledig zal gesloopt worden…

 


 

Madonna di Pasqua

Deze opmerkelijke kapel in neogotiek behoorde oorspronkelijk bij een weeshuis en ouderlingentehuis dat werd opgericht omstreeks 1840. De gebouwen werden 15 jaar later uitgebreid en aangevuld met de kapel. Later zou het geheel nog verder uitgebreid worden tot een volwaardig ziekenhuis. Het oudste gedeelte van het oorspronkelijke weeshuis werd inmiddels gesloopt, maar de zuidelijke vleugel, met de eraan vast gebouwde kapel zijn sinds 1985 beschermd als monument en werden ook al deels gerestaureerd. Door de verhuis van de ziekenhuisactiviteiten kwam de hele site leeg te staan. Jammer genoeg duurde het niet lang voor vandalen hun weg naar de kapel vonden. Ik bezocht de kapel twee keer met een tussenperiode van slechts twee weken en zelfs op die korte tijd waren de vele vernielingen opvallend…

 


 

Dancing Pilsor Lamot

Kleine plaatselijke dancing in mijn eigen omgeving, die al zo lang ik me kan herinneren leeg staat… Mooi verval en enkele mooie glas-in-lood ramen, maar verder helemaal leeggehaald. de geschiedenis ervan is me voorlopig nog een raadsel…

 


 

Church of a Thousand Arches

Deze neogotische kerk, gebouwd in 1876 werd in december 2012 op bevel van de burgemeester gesloten omwille van instortingsgevaar. De kerk was al sinds geruime tijd in verval, maar signalen hierover aan de lokale overheid vielen telkens in dovemans oren… Toen begin december het plafond van een zijbeuk van de kerk instortte en het gevaar voor bezoekers van de kerk imminent werd, had de burgemeester geen andere keuze dan de kerk te verzegelen. Ondertussen was er ook al een van de gewelfbogen gekraakt. Deze werd inmiddels gestut. Vijf jaar later is er nog steeds geen zich op broodnodige herstellingswerken. Klaarblijkelijk ontbreekt het de lokale overheid aan de nodige middelen om deze te laten uitvoeren.

 


 

Cliffhanger Church

Cliffhanger Church werd tussen 1911 en 1939 gebouwd. De plannen voor deze kerk in laat neogotische stijl zijn van de hand van Pierre Langerock. Tussen 1911 en 1924 werd de eerste fase afgewerkt. Deze omvatte het schip van de kerk en de basis van de toren. Vanaf 1925 begon de tweede fase, die het transept, het koor en de torenspits omvatte. In 1939 geraakt de kerk eindelijk helemaal af en omvat dan een toren van 85 meter, een dwarsschip van 39 meter en een koorruimte, wat de totale lengte van het kerkschip op 71 meter brengt. De gebruikte materialen zijn Belgisch, meer bepaald stenen van de Gileppe en bakstenen uit Zandvoorde. Dichtbij de ingang met de doopvonten vindt men een opmerkelijk wijwatervat . In de kerk zijn een uit steen gehouwen kruisgang en enkele interessante schilderijen te zien. Sinds 2008 wordt de toegang tot de hoofdvleugel verboden door een besluit van de burgemeester. Op elk moment kunnen er immers stenen naar beneden vallen. Momenteel wordt alleen de crypte nog gebruikt voor de eredienst. De renovatie zou 4,8 miljoen euro kosten. Er werd daarom beslist om de kerk te ontwijden en particulier te verkopen. Een projectontwikkelaar kocht de kerk en maakt momenteel plannen om ze om te bouwen tot appartementen op de verdiepingen en ruimten met handelsfunctie of sociaal nut op het gelijkvloers. De werken zouden ten vroegste vanaf 2018 van start gaan…

 

 

Chapelle des Mineurs

Deze kapel werd opgericht tussen 1936 en 1937 in de toen populaire art deco-stijl. De aandacht wordt meteen getrokken door het imposante glas-in-lood-raam boven de inkompartij, waar de architect gespeeld heeft met de principes van de Reuleaux driehoek (een driehoek met enigszins gebolde zijden). Dit thema wordt doorgetrokken doorheen de volledige kapel, zowel binnen als buiten. De hele kapel is vrijwel perfect symmetrisch.

Het gebouwtje is vooralsnog goed bewaard gebleven en heeft weten te ontkomen aan dieven en vandalen. Jammer genoeg ontsnapte het niet aan de twijfelachtige decoratiesmaak van de brave gelovigen die het kapelletje frequenteerden en die het prachtige bouwwerkje volstouwden met allerlei kitscherige snuisterijtjes om hun devotie te onderstrepen. Niettemin een bezoekje meer dan waard!

 

 

Scroll Up