Medisch

Red Morgue Hospital

Dit hospitaal werd aan het begin van de 20ste eeuw opgericht door een aantal vrijzinnigen met tentakels die tot ver in het sociale weefsel reikten. Zo’n 50 investeerders brachten het beginkapitaal bij elkaar om dit eerder kleine ziekenhuis te bouwen en in te richten. In die tijd was de ziekenverzorging nog diep geworteld in de geestelijkheid en daar wou men zich van loskoppelen. In het begin kende het ziekenhuis voornamelijk chirurgische activiteiten en was er ook een kraamafdeling. Later werd er ook een polikliniek opgericht. Ruim 90 jaar na het ontstaan fusioneerde het hospitaal met een ander, groter ziekenhuis, waardoor er moest uitgekeken worden naar een nieuwe en ruime locatie. De laatste jaren voor de sluiting werd er voornamelijk gewerkt rond de polikliniek, de dagkliniek en de afdeling palliatieve zorgen. Sinds vijf jaar zijn ook de laatste resterende activiteiten er weggetrokken naar de nieuwe site…

 

 

Salve Mater

Dit omvangrijke, neotraditioneel ensemble werd opgericht halverwege de jaren 1920 als neuro-psychiatrische kliniek Salve Mater en bestaat uit diverse paviljoenen verspreid in het noordelijke deel van het oorspronkelijke kasteelpark. De paviljoenen zijn van elkaar gescheiden door een rechtlijnig drevenpatroon, als overblijfsel van de 19de-eeuwse aanleg rondom het Kasteel de Spoelberch. Nadat Karel de Spoelberch in 1907 zonder afstammelingen overleed, kwam het kasteel met het park in 1915 in het bezit van de Leuvense universiteit. Die gaf het in erfpacht aan de Zusters van Liefde om er een ‘zinneloozengesticht’ in te richten. De kliniek ging deel uitmaken van het UZ Leuven als Universitair Psychiatrisch Centrum, tot alle afdelingen eind jaren 1990 verspreid werden over andere ziekenhuizen. Het laatste paviljoen werd in 2007 ontruimd. De paviljoenen vertonen meestal een grosso modo H-vormige plattegrond. Het zijn functionele bakstenen constructies van twee à drie bouwlagen onder overwegend pannen zadel- en schilddaken.

Het complex wordt momenteel grondig gerenoveerd en omgevormd tot een site voor wonen en werken. Enkele paviljoenen werden reeds voltooid en worden al bewoond. Dit paviljoen, Sint-Cecile, is het laatste gebouw dat nog in een mooie staat van verval verkeert.

 

 

La Colonie

De geschiedenis van deze instelling gaat terug tot de tijd van Napoleon, die het kasteel waarin dit ‘gesticht’ gevestigd was tot nieuwe vestigingsplaats van de “bedelaarskolonie” van het toenmalige departement benoemde. Zo’n kolonie ving mensen op die op straat leefden, zonder middelen van bestaan. In 1826 zaten in de kolonie 236 mensen, van wie de meesten niet in staat waren om op het land te werken. Ze waren ‘blind, zinneloos, lam, mismaakt, doof, uitgeput, of ze hadden tering, vallende ziekte of braakten bloed’. De kolonie was een dorp in het dorp: alle nodige ambachten waren er. Er was een boerderij en er was zelfs een eigen brandweer. Vanaf 1920 werd de instelling omgevormd tot een Rijkskrankzinnigengesticht, dat als een zelfstandige gemeenschap bleef functioneren. Er vond even later een ingrijpende verbouwing plaats met het oog op de nieuwe verplegingsnoden. Het gesticht diende voor minder zware gevallen. Van veel behandeling was er niet veel sprake. Halverwege de jaren 1960 geraakte de instelling overbevolkt en werd er overgegaan tot de bouw van een nieuw complex. De verhuis startte vanaf halverwege de jaren ’70 en duurde tot het einde van de jaren ’80. Een deel van de gebouwen die sindsdien leeg stonden, kregen inmiddels een nieuwe bestemming. Aan het kasteel worden momenteel renovatiewerken uitgevoerd. Het gesticht zelf werd nog niet onder handen genomen en vertoont dan ook prachtige tekenen van verval. Op het moment van mijn bezoek, was het vervallen gebouw net gebruikt geweest voor een huwelijk en waren er nog wat van de versieringen te zien, hetgeen toch wel aparte beelden oplevert…

 

 

Paviljoen D

De geschiedenis van deze psychiatrische inrichting gaat terug tot 1845, toen de eerste psychiatrische patiënten hier werden ondergebracht door de zusters Maricolen. Oorspronkelijk ging het om mannelijke patiënten, maar vanaf 1848 werden enkel nog vrouwelijke patiënten opgenomen. Dat zou zo blijven tot het einde van de jaren 1980. Het krankzinnigengesticht telde in 1893 ‘slechts’ 114 patiënten, maar tegen in 1945/1946 was dat aantal maar liefst opgelopen tot 676 patiënten. Door de toenemende aangroei van patiënten was men genoodzaakt om een paviljoen bij te bouwen. De eerste steen werd gelegd in 1936 en de eerste patiënten en de zusters Maricolen die instonden voor hun verzorging, namen hun intrek in dit gebouw in 1938. Het paviljoen kreeg bij de wijding de naam van de Heilige D. In dit gebouw had men centrale verwarming geplaatst en beschikte men over warm en koud water.

In kringen van urban explorers stond de locatie jarenlang bekend als ‘Psy Monastery’, vanwege het in 2013 gesloopte Maricolenklooster op het domein. Het grote ‘Paviljoen D.’, dat het voorwerp uitmaakt van deze reeks, staat al sinds 2006 leeg. Eind 2017 zal het gebouw gesloopt worden om plaats te maken voor een moderne nieuwbouw waar onder andere opnames en crisisinterventies kunnen gebeuren. Het gebouw is vrijwel geheel leeg en heeft enkele mooie grote ruimten waar het verval duidelijk is. Het meest markante aan  het gebouw zijn de beide spectaculaire traphallen.

 

PsyMonastery01-B

 

PsyMonastery02-B

 

PsyMonastery03-B

 

PsyMonastery04-B

 

PsyMonastery05-B

 

PsyMonastery06-B

 

PsyMonastery07-B

 

PsyMonastery08-B

 

PsyMonastery09-B

 

Klik hier om de volledige set in hoge resolutie te bekijken op Flickr!

Shutter Island

De eerste urbextrip van 2017 was een solotripje naar dit Shutter Island, ook wel bekend als Lost Asylum. In het begin van de jaren ’20 van de vorige eeuw was er in deze regio een tekort aan voorzieningen voor mannelijke psychiatrische patiënten. In samenspraak met de nabijgelegen universiteit gingen de Broeders van Liefde actief op zoek naar een terrein voor de oprichting van een nieuw psychiatrisch centrum. In 1928 kocht de orde een gunstig gelegen hoeve met bijhorende landerijen op en slechts luttele maanden later werden de bouwwerken aangevangen. De instelling voor ruim 800 psychiatrische opende officieel in 1932. Het complex, een symmetrisch geheel van gebouwen en paviljoenen met bijhorende gronden heeft momenteel een totale oppervlakte van ruim 64 hectare. Over de rol en de functie van het verlaten paviljoen in het geheel van de instelling valt weinig te achterhalen. Uit wat zich nog in het gebouw bevindt lijkt het aannemelijk dat het gebouw voornamelijk dienst deed als ontspanningsruimte.

Na mijn bezoek kwam ik er achter dat er nog een tweede, identiek gebouw is op dezelfde site. Enkele weken later, in het langsrijden, heb ik ook dit tweede gebouw even een bezoekje gebracht. Jammer genoeg al wat laat op de dag, tegen valavond. De laatste 3 foto’s zijn van dat bezoek aan het tweelinggebouw…

 

ShutterIsland01-B

 

ShutterIsland02-B

 

ShutterIsland03-B

 

ShutterIsland04-B

 

ShutterIsland05-B

 

ShutterIsland06-B

 

ShutterIsland07-B

 

ShutterIsland08-B

 

ShutterIsland09-B

 

ShutterIsland201B

 

ShutterIsland202B

 

ShutterIsland203B

 

Klik hier om de volledige set in hoge resolutie te bekijken op Flickr!

Scroll Up